TẬP NHẢY DÂY CÓ LỢI CHO SỨC KHỎE

TẬP NHẢY DÂY

Lời tác giả  Hè đã đến ! Xin gửi tặng các cháu yêu quý của các cụ LS.QL bài kèm theo của tôi. Cụ nào quan tâm đến chuyện tập mùa hè và phòng cứu đuối cho trẻ thì xin tìm đọc quyển Rèn luyện thân thể cho trẻ em của tôi ( NXB TDTT, 2010 ).

Thân ái. Nguyễn Toán.

TẬP NHẢY DÂY CÓ LỢI CHO SỨC KHỎE

Tập luyện ( TL ) trên có tác dụng
nhiều mặt và cân xứng với các hệ thống tuần hoàn, hô hấp,vận động; nâng cao sức
bật, khả năng nhanh khéo, giữ thăng bằng; đặc biệt trong giảm stress, béo, làm cho thân hình thon gọn
và tăng chiều cao cho trẻ em. Trẻ nhỏ, nhất là nữ, rất thích TL trò chơi vận động
( VĐ ) này. Nhưng không nên coi đó chỉ là của trẻ em. Ở nhiều nước, đây còn là
một loại bài tập bổ trợ tuy đơn giản nhưng hữu hiệu trong rèn luyện thể lực cho
VĐV, quân nhân hoặc công nhân một số chuyên ngành đặc biệt. Không chỉ giúp tăng
cường thể lực chung mà còn nâng cao khả năng tiếp thu nhanh, chính xác một số kỹ
năng hoạt động cơ bản của nghề nghiệp. Có người tính được hiệu quả thêm đó khoảng
2% (!). Như vậy, tuy khó hơn một chút, nhưng tác dụng toàn diện hơn đi bộ, chạy…


 
  Phương tiện, điều kiện thật đơn
giản: Chỉ một sợi dây tương đối mềm, to  khoảng gấp đôi chiếc đũa ăn, dài sấp sỉ 2 mét
theo chiều cao của từng người; có cán nắm càng tốt. 2 tay cầm 2 đầu dây, 2 chân
dẫm lên giữa đoạn đó, kéo được chếch  thẳng
lên ngang 2 vai là vừa. Có thể tập ở nhiều nơi,  miễn là có một chỗ phẳng nhỏ, tương đối thoáng
và không vướng, kể cả trên đỉnh núi,  đáo
nhỏ hoặc trong  phòng. Tập được nhiều lúc
nhưng ít nhất sau bữa cơm  khoảng 1 giờ
rưỡi. Khởi động toàn thân, nói riêng là khớp đầu gối và cổ chân, trước khi tập
là cần thiết.


 
  Có thể tập nhảy bằng 1 hay 2 chân, quay dây song song hoặc bắt
chéo, về trước hay ngược lại, nhảy ra  nhảy
vào luân phiên, nhảy 1 hay cùng 2 hoặc 3
người trở lên, nhảy bật qua 1 hoặc liền 2 hay 3 lần quay…Thi chạy ND tiếp sức rất
vui. Nhiều bạn trẻ có thể học mãi không hết kỹ thuật ND  siêu hạng của diễn viên xiếc. Tập theo định mức
về số vòng tổng cộng ( ví dụ 1000 lần ) hay liên tục trong  thời hạn quy định ( như trong 5-10 phút ) hoặc
kết hợp cả 2 yêu cầu trên. Trong  thời hạn
tập, nếu dây bị vướng , cần tiếp ngay để đảm báo khối lượng và cường độ. Lúc mới
tập nên tốc độ chậm ( khoảng 60-70 lần /phút ), thời gian ngắn ( 2-3 phút ),
sau nâng dần. Khi đã quen, khỏe có thể đạt mức bình quân trong mấy đợt tập khoảng
140-160 lần/ phút, kéo dài tới 10, 20 phút. Nếu tập quay nhanh, bật cao trong
khoảng mấy phút sẽ phát triển sức bật-tốc độ là chính. Còn kéo dài, tốc độ chậm
hàng chục phút sẽ chủ yếu tăng sức bền chung, nói riêng là giảm béo. Dù vậy,
cách nào cũng nhiều ít phát triển được khả năng phối hợp VĐ.


    Tập nặng hoặc nhẹ quá đều không nên. Mức nặng
nhẹ của từng lần, buổi tập phụ thuộc vào kỹ thuật, tốc độ, thời gian tập và
quãng nghỉ…cùng  trình độ ngừời  tập. Hiện cũng có nghiên cứu cách đánh giá bằng
điểm về mức lượng VĐ TND ( bao gồm cả các quãng nghỉ ) như với đi bộ, chạy chậm…nhưng
còn thiếu sát hợp với đặc điểm đa dạng của từng người.Vậy cách đơn giản nhất là
ngừời tập ( NT ) phải tự lượng sức mình; không nên vội theo một tiêu chuẩn cứng
nhắc, đồng loạt. Nói chung, ai mới hoặc ít VĐ, sau mỗi buổi tập mà thấy đau ê ẩm
chút ít, hôm sau hết thì chẳng sao; chứng tỏ có “ ngấm “, cứ kiên trì sẽ tốt dần
lên. Vẫn ăn ngon, ngủ yên, hoạt động bình thường là được. Còn nếu tập mà thấy
nhức đầu, hoa mắt, tức ngực, khó thở, buồn nôn, đau khớp …thì phải dừng ngay, hỏi
ý kiến bác sĩ. Không khuyến khích TND với những người cao tuổi, sức yếu, có các
bệnh tật về tim mạch, thoái hóa khớp, quá béo… Cường độ ( CĐ ) thích hợp cho
từng lần tập cũng rất quan trọng. Ngoài kinh nghiệm và tự cảm giác, có thể dùng
cách đếm mạch trong 10 giây rồi nhân với 6 được số mạch/phút thực tế để điều chỉnh
CĐ. Mạch của NT sức bền bình thường, nhất là với người trung cao tuổi, ít tập
chỉ nên giới hạn ở mức 180 – tuổi NT /phút. Ví dụ với người 30 tuổi là 180 – 30
= 150 lần ; 60 tuổi –> 120 lần…


 
  Xã hội càng tiến bộ thì cách thức
TL và trò chơi VĐ  sẽ càng được cải tiến,
kể cả đào thải cái lạc hậu và sản sinh cái mới. Nhưng đến nay vẫn chưa có máy tập
gọn nhẹ, rẻ tiền nào mà thực hiện được nhiều tính năng  như TND. Hè đến, một số gia đình tương đối dư
dả ở thành thị cố gắng đưa con em mình đến tập ở các sân VĐ, CLB TT, bể bơi,
phòng tập chuyên môn…Dù sao số đó cũng chỉ 
chiếm tỉ lệ rất nhỏ. Chưa kể tới sự tốn kém về học phí, thời gian đi lại,
đưa đón, tiền mua sắm…Một số nơi trên vì quá tải và có phần thiếu trách nhiệm
nên thực chất trẻ em được TL, chỉ bảo rất ít.. Cũng trong khoảng thời gian ấy mà
tổ chức vui chơi tốt, trong đó có ND, cho trẻ em ở sân nhà, góc phố, đầu làng,
trên đê, nơi công viên…thì hiệu quả rèn luyện 
ít nhất chưa chắc đã kém. Suy rộng ra, đó là  một trong những cách thức tập dễ đến với mọi
người, mọi nơi. Cũng như di bộ, chạy, đá cầu, đá bóng…, ta cũng có thể tổ chức
thi ND nhiều kiểu, nhiều cấp, trước hết cho trẻ em, học sinh  trong các lớp, trại hè.

  (Bài đăng trên báo Sức khỏe
& Đời sống 12/6/2010)
 

Advertisements
Bài này đã được đăng trong Sức khỏe cho mọi người. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.